về kiểu cách tính kế hoạch dương sang lịch âm, để có câu vấn đáp chính xác, ThS trần Tiến Bình - Nguyên cán bộ Phòng nghiên cứu Lịch (Trung tâm thông tin Tư liệu, Viện Hàn lâm kỹ thuật và công nghệ Việt Nam) giải đáp.
*
ThS è cổ Tiến Bình giải đáp về kiểu cách tính kế hoạch dương sang định kỳ âm

Theo ThS Bình, phương pháp tính lịch dương sang định kỳ âm cũng chính là thắc mắc “Tính âm lịch như vậy nào?”. ThS Bình mang đến hay, công việc tính ví dụ bao gồm: Tính ngày mồng 1 âm, tính 12 điểm Trung khí. Quá trình tính ví dụ như sau:

Bước 1 - Tính ngày mồng 1 âm

Để tính ngày mồng 1 âm ta đề nghị tính thời khắc Sóc, tức thời gian mà Trái đất, khía cạnh trăng cùng Mặt trời theo sản phẩm công nghệ tự trên nằm thẳng hàng. Thời khắc Sóc rơi vào trong ngày nào của dương kế hoạch thì ngày chính là mồng 1 âm.

Bạn đang xem: Cách tính lịch âm dương

Còn khi lắp thêm tự mặt trăng, Trái đất, phương diện trời ở thẳng mặt hàng thì đó là thời điểm Trăng tròn, để ý là ngày rằm 15 âm chưa dĩ nhiên đã đúng là lúc Trăng tròn, nhưng lại ngày mồng 1 âm thì luôn luôn luôn là ngày Sóc.

Giữa hai thời khắc Sóc trên giải pháp nhau 29 ngày cần tháng 9 nhuận này là mon thiếu. Tính các điểm Sóc thường xuyên ta biết được những ngày trong tháng, nhưng ước ao biết sẽ là tháng thiết bị mấy thì cần tính tiếp bước sau.

*

Ông Bình đàm phán với phóng viên

Bước 2: Tính 12 điểm Trung khí

Nhìn trường đoản cú Trái đất, phương diện trời chuyển động trên một tiến trình giữa các vì sao, tiến trình này call là Hoàng đạo, sống hệ tọa độ cơ mà ta mang Trái đất làm vai trung phong và bắt đầu từ điểm Xuân phân (0 độ), đây là Trung khí vật dụng nhất, Trung khí thứ 2 là ly vũ tương xứng với vị trí Mặt trời 30 độ, tiếp nối Tiểu mãn 60 độ…

Cuối cùng là Vũ thủy tương ứng với 330 độ (nói bí quyết khác thì Hoàng ghê của mặt trời tương xứng bằng 0 độ, 30 độ,..., 330 độ). Điểm Trung khí yêu cầu nêu riêng rẽ là Đông chí, tương ứng với địa điểm Mặt trời 270 độ, Đông chí cũng chính vì là Trung khí quan trọng vì tháng âm nào chứa điểm này luôn luôn là tháng 11 âm, từ đó ta hoàn toàn có thể đánh số các tháng khác.

*

Theo ông Bình: "Muốn tính âm lịch bắt buộc ta phải sử dụng các mô hình thiên văn để tính pha mặt trăng hay địa điểm của Trái đất; cùng để viết thuật toán không thiếu thốn cần những trang giấy"

Ngoài ra, trước khi đánh số các tháng âm cần phải biết năm đó gồm tháng nhuận giỏi không bằng phương pháp xem giữa hai điểm Đông chí của hai năm liền kề có bao nhiêu điểm Sóc, bao gồm 12 Sóc tương xứng 12 mon âm thì năm chính là năm thường, 13 Sóc thì năm đó là năm nhuận; với tháng nhuận là tháng thứ nhất giữa nhị điểm Sóc không đựng Trung khí nào. Thí dụ, Đông chí năm 2013 rơi vào mức 0 giờ đồng hồ 12 ngày 22/12 cùng Đông chí năm 2014 rơi vào lúc 6 giờ 04 ngày 22/12.

Như vậy, ao ước tính âm lịch phải ta phải thực hiện các quy mô thiên văn để tính pha phương diện trăng hay địa điểm của Trái đất; và để viết thuật toán rất đầy đủ cần nhiều trang giấy.

Tóm lại, ước ao tính âm định kỳ ta phải tinh pha khía cạnh trăng như sau: đem Hoàng tởm biểu con kiến của khía cạnh trăng trừ đi Hoàng kinh biểu kiến của phương diện trời (trong tọa độ cơ mà Trái đất là tâm gọi là tọa độ Địa tâm), giả dụ = 0 độ vậy nên Sóc; = 180 độ cho nên Trăng tròn; = 90 độ là Thượng huyền; = 270 độ là Hạ huyền (tất nhiên để tính âm định kỳ thuần túy thì rất có thể bỏ qua trường đúng theo Trăng tròn xuất xắc Thượng huyền, Hạ huyền).

*

ThS è cổ Tiến Bình với cuốn Lịch việt nam thế kỷ đôi mươi - 21 và Niên biểu lịch sử dân tộc VN do thiết yếu ông nghiên cứu soạn thảo

Kết quả nhấn được mô tả qua JD (ngày Julius), tựa như điểm Trung khí cũng bộc lộ qua JD Trung khí, 12 Trung khí khắc ghi bằng JD1, JD2,..., JD12. Mon nhuận là tháng trước tiên mà giữa hai Sóc JD(k) cùng JD(k+1) không tồn tại JD Trung khí làm sao > JD (k) với

Theo ThS trần Tiến Bình, nhằm tính âm lịch, độc giả cần làm cho quen với tương đối nhiều khái niệm new như sự di chuyển của điểm Xuân phân sản phẩm năm, xê dịch tuần hoàn của trục quay Trái đất gây nên hiệu ứng hotline là Chương động, không đúng số do vận tốc hữu hạn của ánh sáng phối hợp với vận động tương đối của các thiên thể hotline là quang quẻ sai... Gần như gây ra rơi lệch trong khi đo lường và tính toán vị trí của thiên thể.

Chưa kể sự khác biệt giữa thời gian ta dùng hằng ngày gọi là UT, với thời hạn dùng trong các quy mô thiên văn hotline là giờ Động học TD (sau này là giờ đồng hồ Nguyên tử) do sự quay chậm dần của Trái đất.

Độc mang còn buộc phải làm quen thuộc với định nghĩa khác nữa, ví dụ như ngày Julius (JD). Đây là đại lượng trung gian nhằm giúp đổi khác giữa âm lịch sang dương lịch với ngược lại, nhưng mà các mô hình thiên văn thường sử dụng.

Ngày Julius (JD) là số ngày (tính cả phần thập phân của ngày), đếm liên tục từ 12 giờ quốc tế ngày 1 tháng 1 năm 4713 trước Công nguyên đến thời khắc cần tính, thí dụ điểm Đông chí năm 2014 trong tỉ dụ trên tương xứng với đại lương JD bởi 2457014,25293! Điều này tức là từ 1 tháng một năm 4713 trước C.N. Mang lại 22 mon 12 năm năm trước đã gồm 2457014 ngày tròn trôi qua.

Nhưng nhằm trình bày toàn cục thì rất nhiều khái niệm và công thức dài dòng hay bảng số liệu, nên tôi cần thiết viết không còn trong kích cỡ một bài báo phổ thông; vì mong muốn tính chính xác đến phút buộc ta phải áp dụng các quy mô thiên văn tiên tiến nhất.

Xem thêm: Con Vịt Trên Màn Hình Máy Tính, Cách Tắt Con Ngỗng Trên Máy Tính

Độc giả nào đon đả có thể tham khảo thêm trong các cuốn sách sau: "Trần Tiến Bình: Lịch việt nam thế kỷ 20-21", NXB văn hóa Thông tin, 2005 tốt "Trần Tiến Bình: Lịch toàn quốc thế kỷ 20-21 cùng Niên biểu lịch sử vẻ vang VN", NXB kỹ thuật và Công nghệ, 2014.